Ορφέας Κρεούζης: Ο τραγουδιστής που εμπιστεύτηκε ο Μάνος Χατζιδάκις να ερμηνεύσει τον «Γκρεμό»
Ο Ορφέας Κρεούζης, μαχητής της ζωής και του πάλκου, έπαιζε κιθάρα και τραγουδούσε με έναν ιδιαίτερο και ξεχωριστό τρόπο.

Έχει αφήσει ένα μικρό μύθο, κυρίως, για το ότι συνδέθηκε με τα πρώτα λαϊκά τραγούδια της Fidelity (δισκογραφικής εταιρείας που δημιούργησαν το 1958 ο Αλ. Πατσιφάς και ο Ν. Καρύδης. του «Ίκαρου») για το ότι είπε συγκλονιστικά τον Γκρεμό του Μάνου Χατζιδάκι (που ακούγεται στην ταινία «Μια Λατέρνα, Μια Ζωή») κι ένα ακόμη τραγούδι εκείνης της σειράς, το Ήλιε μου, του Στράτου Καμενίδη σε στίχους Β. Καρδή. Ακόμη, για το ότι ερμήνευσε σε πρώτη εκτέλεση το Ηλιοβασίλεμα Σωστό και το Στοιχειωμένο Σπίτι, δυο πολύ ωραία λαϊκά τραγούδια του Γ. Λαύκα.

Σε όσους ψάχνουν πιο βαθιά στην ιστορία του λαϊκού τραγουδιού είναι επίσης γνωστό ότι υπήρξε μάχιμος κομουνιστής. Άλλωστε, έκανε χρόνια «διακοπές» στα «ειδυλλιακά τοπία» της Μακρόνησου, όπου είχε την επιμέλεια της ορχήστρας των κρατούμενων.

Το 1960 πήγε στη Γαλλία και – όπως πολλοί αριστεροί, καλλιτέχνες και διανοούμενοι – βρήκε στέγη εκεί μέχρι το τέλος της ζωής του. Στη Γαλλία, ο Ορφέας Κρεούζης το πάλεψε όπως μπορούσε και προκειμένου να βγάλει το μεροκάματο, εργάστηκε παίζοντας κιθάρα, μπουζούκι και τραγουδώντας μαζί με τον Γιώργο Κομινέα, που ήταν στο Παρίσι από τις αρχές της δεκαετίας του ’50 και τον Ζαν Βασίλη, έναν μποέμ Ελληνογάλλο που είχε το κέντρο «Όλυμπος» στη Μονμάρτη και παρουσίαζε τα μπουζούκια, ειδικά μετά την επιτυχία του «Ποτέ την Κυριακή», ενταγμένα σ’ ένα τουριστικά διακοσμημένο ελληνικό περιβάλλον με τσολιαδάκια, καθώς και «στολισμένo» ηχητικά με διάφορα επιφωνήματα, σήματα κατατεθέντα του ελληνικού κεφιού διεθνώς: όπα, γειά σου, έλα κ.λ.π. Αυτή, βεβαίως, ήταν η μοίρα των ανθρώπων που ο καθένας ξεχωριστά για δικούς του λόγους, ξενιτεύτηκε πράττοντας αυτό που ήξερε να κάνει καλύτερα, να παίζει και να τραγουδά. 

Αυτό έκαναν ο Ορφέας Κρεούζης, ο Λουκάς Νταράλας, ο Τζουανάκος, ο Γούναρης και δεκάδες άλλοι καλλιτέχνες που ακολούθησαν το δρόμο της ξενιτιάς στο Ισραήλ, στην Νότιο Αφρική, στην Ολλανδία, στη Γαλλία, στη Γερμανία, στον Καναδά, στις Ηνωμένες Πολιτείες, στη Βραζιλία, και στην Αυστραλία.

Ο Ορφέας αριστερά και ο Γ. Κομινέας δεξιά με τα μπουζούκια, και ο Ζαν Βασίλη στο κέντρο «Όλυμπος», από εξώφυλλο γαλλικού δίσκου.

Ο Καμενίδης, ο οποίος έφυγε από τη ζωή το 2004, υπήρξε ιδιαίτερος και κατηρτισμένος θεωρητικά μουσικός, πιανίστας και συνθέτης πολλών ελαφρών και λαϊκών τραγουδιών. Το 1958-1959 είχε χρηστεί από τον Πατσιφά υπεύθυνος για το λαϊκό ρεπερτόριο της εταιρείας Fidelity, ενώ, αντίστοιχα για το «ελαφρό» υπεύθυνος ήταν ο Μάνος Χατζιδάκις. 

Οι τελευταίες φωνοληψίες του Ορφέα στην Ελλάδα ήταν τα τραγούδια Ήλιε μου, το Γιατί είσαι γιε μου σκεφτικός και το Τέτοια μέρα τέτοια ώρα.

Έκτοτε συμμετείχε σε λιγοστές ακόμη ηχογραφήσεις, που έγιναν στη Γαλλία από τις οποίες ξεχωρίζουν τα τραγούδια  Όπως το σύννεφο και Χασάπικο του Βύρωνα (Hassapiko Viron City) αν και στην ουσία πρόκειται για ένα πειραιώτικο χασάπικο, αλλά και κάποια οργανικά στα οποία ο Ορφέας παίζει μπουζούκι: Solo D ’ Orfeas (σόλο μινόρε) και Hommage a un ami (Django Reinhardt), ένας φόρος τιμής στον Τζάνγκο Ρέινχαρντ, από έναν κατά βάση κιθαρίστα των θρυλικών λαϊκών πάλκων που έφυγε από τη ζωή το 2004 σε ηλικία 76 χρονών.

[ogdoo.gr]

Ελληνική δισκογραφία 78 στροφών

Columbia, His Masters Voice, Odeon, Parlophone

B-74189 Το στοιχειωμένο σπίτι (Γ. Λαύκα) Ορφέας, Κική Αγγελοπούλου 1949

AO-2915 Ηλιοβασίλεμα σωστό (Γ. Λαύκα) Ορφέας, Ιωάννα Γεωργακοπούλου, Γ. Λαύκας 1950

AO-2957 Θυσιάζομαι για σένα (Λ. Τσαγκάρη – Α. Γκαλ) Άννα Γκαλ, Ορφέας 1950

DG-6943 Ο άμοιρος (Ορφέα Κρεούζη) Ορφέας, Ιωάννα Γεωργακοπούλου, Ν. Καλλέργης 1951

DG-7014 Η απιστία (Ορφέα Κρεούζη) Ιωάννα Γεωργακοπούλου, Ν. Καλλέργης 1951

GA-7825 Ο αφέντης (Γ. Λαύκα) Λέλα Παπαδοπούλου, Ορφέας, Γιώργος Λαύκας 1955

GA-7825 Στης ζωής τα μονοπάτια (Γ. Λαύκα) Ορφέας, Ανθ. Αλιφραγκή 1955


Fidelity 45 στροφές 1958-1959 

7004 Τέτοια μέρα τέτοια ώρα (Στρ. Καμενίδη) Ορφέας

7004 Κελαηδούνε τα μπουζούκια (Στρ. Καμενίδη – Χαρ. Βασιλειάδη) Ορφέας, Σοφία Στρατηγού

7008 Ήλιε μου ( Στρ. Καμενίδη – Β. Καρδή) Ορφέας

7008 Φρόνιμα δεν θα καθήσω (Ν. Βούλγαρη – Χαρ. Βασιλειάδη) Ορφέας

7018 Γιατί είσαι γιε μου σκεφτικός (Στρ. Καμενίδης – Χαρ. Βασιλειάδη) Τούλα Μοντέζ, Ορφέας

7020 Ο γκρεμός (Μ. Χατζιδάκι – Λ. Στρογγυλού) Ορφέας

7020 Σε παραδέχομαι (Μ. Χατζιδάκι – Λ. Στρογγυλού) Ορφέας

7080 Γιατί να τυραννιέμαι (Στρ. Καμενίδη) Ορφέας

YOUR REACTION?


You may also like

Ρίξε μια ματιά και σε αυτά!